पढेको कुरा आफ्नै शब्दमा लेख्ने आत्मविश्वास कसरी बढाउने?
Reading for meaning, summarising with care
Illustrative stock photo · Unsplash · Photo credits. People shown are not identified as users of this website.
पाठ बुझ्नु र त्यसका वाक्य जस्ताको तस्तै सार्नु एउटै कुरा होइन। आफ्नै शब्दमा लेख्न मुख्य विचार चिन्नु, आवश्यक विवरण छान्नु र अर्थ नबदली नयाँ वाक्य बनाउनु पर्छ। छोटो अनुच्छेदबाट सुरु गर्दा यो सीप विस्तारै विकास गर्न सकिन्छ।
पहिलो पढाइमा मुख्य प्रश्न सोध्नुहोस्
यो पाठ मुख्यतः केबारे हो? लेखकले के भन्न खोजेको छ? उत्तर एउटा वाक्यमा दिन प्रयास गर्नुहोस्। पहिलो पढाइमै सबै नयाँ शब्दको अर्थ खोज्दा मुख्य धागो छुट्न सक्छ। अर्थ रोकिएको स्थानमा मात्र शब्दकोश प्रयोग गरेर फेरि समग्र पाठमा फर्कनुहोस्।
विवरणलाई आवश्यक र अतिरिक्तमा छुट्याउनुहोस्
मुख्य विचार बुझ्न चाहिने दुई वा तीन विवरण छान्नुहोस्। उदाहरण, दोहोरिएको स्पष्टीकरण र सजावटका वाक्य सबै सारांशमा आवश्यक हुँदैनन्। तर लेखकले राखेको ‘हुन सक्छ’, ‘केही’ वा ‘निश्चित अवस्थामा’ जस्तो सीमालाई हटाउँदा अर्थ बदलिन सक्छ।
पाठ बन्द गरेर टिपोट लेख्नुहोस्
सिधै मूल वाक्य हेर्दै लेख्दा संरचना नक्कल हुने सम्भावना हुन्छ। केहीबेर पाठ बन्द गरेर आफूले सम्झेका मुख्य बुँदा टिप्नुहोस्। त्यसपछि नयाँ शब्द र वाक्यक्रममा छोटो सार बनाउनुहोस्। लेखकको विचारलाई आफ्नो अनुभव भनेर प्रस्तुत नगर्नुहोस्; स्रोतको नाम उपलब्ध छ भने उल्लेख गर्नुहोस्।
मूल पाठसँग अर्थ तुलना गर्नुहोस्
लेखिसकेपछि आफ्नो सार र मूल पाठ तुलना गर्नुहोस्। महत्वपूर्ण कुरा छुट्यो? नलेखिएको कारण थपियो? एउटा व्यक्तिको अनुभवलाई सबैको नियम बनाइयो? यस्ता प्रश्नले सारांशको शुद्धता सुधार गर्छन्। छोटो बनाउनु मात्र सारांशको लक्ष्य होइन; मूल आशय जोगाउनु पनि आवश्यक छ।
प्रतिस्पर्धाभन्दा नियमित सुधार खोज्नुहोस्
आजको लेखनलाई अरूको उत्कृष्ट लेखसँग मात्र तुलना गर्दा निरुत्साहित हुन सकिन्छ। एक हप्ता अघिको आफ्नै अनुच्छेद हेरेर स्पष्टता, वाक्यक्रम र शब्दप्रयोगमा के सुधार भयो भन्ने जाँच्नुहोस्। सानो र यथार्थ लक्ष्य राख्नुहोस्: अर्को पटक विषयवाक्य स्पष्ट बनाउने वा अनावश्यक दोहोराइ हटाउने।
यो लेख शैक्षिक अभ्यासका लागि तयार गरिएको मौलिक सामग्री हो। तपाईंको अनुभव, तह र आवश्यकताअनुसार अभ्यास मिलाउनुहोस्। लेखमा सुधारको सुझाव छ भने सम्पर्क गर्नुहोस्।
